AB'ye giyim ihracatında temel dayanak, AB ile Türkiye arasındaki sanayi ürünleri gümrük birliğidir: Türkiye'de serbest dolaşımda olan ve A.TR dolaşım belgesiyle gönderilen giysiler AB'ye genellikle gümrük vergisi ödenmeden girer. İthalat KDV'si ve yerel kurallar yine geçerlidir; malın gümrük beyannamesine, ticari faturaya, çeki listesine ve doğru tekstil etiketlerine ihtiyacı vardır. Sevkiyattan önce ürünlerinize ait detayları gümrük müşavirinizle teyit edin.
Öne çıkanlar
- Türkiye ve AB, giyimi de kapsayan sanayi ürünlerinde gümrük birliği içindedir.
- A.TR dolaşım belgesi malın serbest dolaşımda olduğunu gösterir ve gümrük vergisini genellikle kaldıran belgedir.
- Gümrük vergisi ile ithalat KDV'si farklıdır: mal AB'ye girerken KDV yine ödenir.
- Her adımı kimin ayarlayıp kimin ödeyeceğini herkesin bilmesi için teslim şeklini yazılı olarak belirleyin.
- Ürünlerinize ait kuralları teyit edecek doğru kişi, sizin ülkenizdeki gümrük müşaviridir.
AB ve Türkiye gümrük birliği
Türkiye ve Avrupa Birliği, 1990'ların ortasından beri sanayi ürünlerinde gümrük birliği içindedir. Giyim sanayi ürünü sayılır; bu yüzden Türkiye'de üretilen giysiler AB'ye genellikle gümrük vergisi ödenmeden girer. Türkiye de başka ülkelerden ithal ettiği sanayi ürünlerinde gümrük tarifesini büyük ölçüde AB'nin dış tarifesiyle uyumlu tutar.
Gümrük birliği vergiyi kaldırır, sınırı kaldırmaz. Mal AB'ye girerken yine gümrük beyannamesi gerekir, ithalat KDV'si yine alınır ve AB'nin etiket ve güvenlik kuralları yine geçerlidir.
A.TR dolaşım belgesi ne işe yarar
A.TR dolaşım belgesi, malın Türkiye'de serbest dolaşımda olduğunu, yani orada üretildiğini ya da usulüne uygun ithal edilip gümrükten çekildiğini kanıtlayan belgedir. AB'deki varış gümrüğü geçerli bir A.TR'yi kabul ettiğinde mal gümrük birliği kapsamında sayılır ve normalde gümrük vergisi alınmaz.
A.TR'yi ihracatçı doldurur, mal ihraç edilirken Türk gümrük idaresi onaylar. Belge sevkiyat evrakıyla birlikte gider ve alıcının gümrük müşaviri malı AB'de beyan ederken bunu sunar. Belge eksikse, hatalıysa ya da faturayla uyuşmuyorsa varış gümrüğü vergi alabilir veya evrak düzelene kadar malı bekletebilir.
A.TR bir menşe şahadetnamesi değildir. Kumaşın ya da giysinin nerede üretildiğini değil, serbest dolaşım durumunu gösterir. Belirli bir sevkiyatın A.TR kapsamına girip girmediği mala ve duruma bağlıdır, bu yüzden gümrük müşavirinizle teyit edin.
Üreticinin hazırladığı evraklar
Türkiye'den AB'ye tipik bir giyim sevkiyatında şunları bekleyin.
- Ticari fatura: satıcı, alıcı, her modelin açık tanımı, elyaf içeriği, gümrük tarife kodu, miktarlar, birim değerler, toplam değer, para birimi ve anlaşılan teslim şekli
- Çeki listesi: koli numaraları, her kolinin model, renk ve bedene göre içeriği, brüt ve net ağırlıklar
- Mal uygunsa A.TR dolaşım belgesi
- Gerektiğinde menşe belgeleri; örneğin alıcı, bir perakendeci ya da varış ülkesinin kuralları malın nerede üretildiğinin kanıtını istediğinde
- Taşıyıcının taşıma belgeleri: karayolu taşıma senedi, konşimento ya da hava yolu taşıma senedi
Teslim şekilleri (Incoterms), sade anlatımla
Incoterms, satıcının işinin nerede bittiğini ve alıcınınkinin nerede başladığını gösteren standart ticari teslim şekilleridir: taşımayı kimin ayarlayacağı, kimin ödeyeceği, ihracat ve ithalat gümrüğünü kimin yapacağı ve riskin ne zaman geçeceği. Seçilen teslim şeklini ve belirtilen yeri teklifte ve faturada yazın. Giyim markalarının en sık karşılaştıkları şunlardır.
- EXW (Ex Works, fabrikada teslim): malı fabrikadan siz alırsınız ve sonrasındaki her şeyi siz ayarlarsınız. Ucuz görünür, ancak Türkiye'deki ihracat işlemlerini de sizin ya da nakliyecinizin yapması gerekir
- FOB (Free On Board, gemide teslim): satıcı ihracat işlemlerini yapar ve malı belirtilen Türk limanında gemiye yükler, oradan sonraki deniz navlununu siz ödersiniz. Deniz yolu için kullanılan bir terimdir; karayolu ve havayolu sevkiyatlarında genellikle FCA (Free Carrier, taşıyıcıya teslim) daha uygundur
- DAP (Delivered At Place, belirtilen yerde teslim): satıcı taşımayı belirttiğiniz adrese ya da depoya kadar öder; ithalat gümrüğünü, varsa vergiyi ve ithalat KDV'sini siz üstlenirsiniz
- DDP (Delivered Duty Paid, gümrük vergisi ödenmiş teslim): satıcı tüm ithalat masrafları ödenmiş olarak teslim eder. Alıcı için kolaydır, ancak satıcının sizin ülkenizde ithalatçı gibi davranması gerekir ve bu çoğu zaman yerel KDV kaydı ister; anlaşmadan önce uygulanabilir olduğunu kontrol edin
Karayolu, denizyolu ya da havayolu
İstanbul'dan Avrupa'nın büyük bölümüne en yaygın yol karayoludur. Tırlar komple yük ya da birkaç göndericinin aynı aracı paylaştığı parsiyel yük taşır; mal kapıdan kapıya gidebilir; ihracat işlemleri Türkiye'de, ithalat işlemleri ise sınırda ya da içerideki bir gümrük idaresinde yapılır.
Denizyolu büyük hacimlerde koli başına daha ucuzdur; ağır, hacimli ve acil olmayan siparişlere uyar. Konteyner hatları ve ro-ro gemileri Türk limanlarını Akdeniz'deki ve Avrupa'nın diğer limanlarına bağlar.
Havayolu en hızlı ve en pahalı seçenektir. Markalar bunu numuneler, küçük ve acil miktarlar ve tarihi belli lansmanlar için kullanır. Hangi yolu seçerseniz seçin, nakliyecinizden gümrük işlemleri dahil kapıdan kapıya fiyat isteyin ki teklifleri eşit şartlarda karşılaştırabilesiniz.
AB'de giyim etiket kuralları
AB'de satılan giysilerde, AB tekstil yönetmeliğindeki standart elyaf adları kullanılarak elyaf içeriğini gösteren bir etiket bulunmalıdır; etiket, ürünün satıldığı ülkenin istediği dil ya da dillerde olmalıdır. Etiketteki içerik ticari faturayla ve kullanılan kumaşla uyuşmalıdır.
Yıkama, kurutma ve ütü talimatlarını gösteren bakım etiketleri Avrupa genelinde perakendeciler ve müşteriler tarafından beklenir; bazı ülkelerin bu konuda kendi kuralları vardır. Ürünler ayrıca tekstilde bazı maddelere getirilen kısıtlamalar gibi AB kimyasal ve güvenlik kurallarına da uymalıdır. Etiketler üretim sırasında dikildiği ve sonradan değiştirmek pahalı olduğu için, pazarlarınızın tam şartlarını üretimden önce teyit edin.
- Standart elyaf adları ve yüzdeleriyle elyaf içeriği
- Genellikle bilinen bakım sembolleriyle bakım talimatı
- Beden ile AB ürün güvenliği kurallarının istediği şekilde üründen sorumlu işletmenin adı ve iletişim adresi
- Satış yaptığınız her ülke için çeviriler
İthalat KDV'si ve diğer masraflar
Gümrük vergisi çıkmasa bile, mal AB'ye girerken ithalat KDV'si alınır. Bu KDV, malın ithal edildiği ülkenin oranıyla, normalde gümrük kıymetine varsa gümrük vergisi ile bazı taşıma ve elleçleme masrafları eklenerek hesaplanır. Tam hesabı gümrük müşaviriniz teyit eder.
KDV kaydı olan bir işletme ithalat KDV'sini genellikle geri alabilir; bazı ülkeler bunu sınırda ödemek yerine KDV beyannamesinde göstermeye izin verir. AB'ye ithalat için ayrıca bir EORI numarası gerekir. Gümrük müşavirinin ücretini, taşımayı ve yerel masrafları kapınıza gelene kadarki toplam maliyetin içinde hesaplayın.
Gümrük müşaviriyle çalışmak
Gümrük müşaviri sizin adınıza ithalat beyannamesini verir, evrakı kontrol eder, malı sınıflandırır ve ödenecek KDV ile masrafları size bildirir.
Müşaviri tır sınıra geldiğinde değil, ilk sevkiyattan önce sürece dahil edin. Ona örnek bir fatura ve çeki listesi gönderin, ürünleriniz için tarife kodlarını ve A.TR uygulamasını teyit etmesini isteyin ve asıl evrakı kimin teslim alacağını kararlaştırın. Flame'de tasarım, kalıp, numune ve üretimin tamamı İstanbul'da kendi atölyemizde yapılır; ticari faturayı, çeki listesini ve mal uygunsa A.TR dolaşım belgesini biz hazırlarız. Böylece müşaviriniz her sevkiyatta tutarlı bir evrak seti alır.