Türkiye'den Kazakistan, Özbekistan, Azerbaycan ve bölgenin diğer ülkelerine giyim gönderirken markaların çoğu düzenli siparişleri kara yoluyla, numune ve acil miktarları hava yoluyla taşır. Kazakistan ve Kırgızistan Avrasya Ekonomik Birliği üyesidir; orada giyim için genellikle TR CU 017/2011 teknik düzenlemesine göre uygunluk belgeleri ve EAC işareti gerekir. Özbekistan, Azerbaycan ve Gürcistan ise kendi ulusal kurallarını uygular. Her sevkiyatta ticari fatura, çeki listesi, çoğu zaman menşe şahadetnamesi ve Rusça ya da yerel dilde etiket gerekir. Kurallar değişir, bu yüzden sevkiyattan önce ürünlerinize ait güncel şartları gümrük müşavirinizle teyit edin.
Öne çıkanlar
- Bölgeye giden siparişlerin çoğu kara yoluyla taşınır; hava yolu numune ve acil tekrar siparişlere uyar.
- Kazakistan ve Kırgızistan, hafif sanayi ürünleri için TR CU 017/2011 dahil Avrasya Ekonomik Birliği teknik düzenlemelerine tabidir.
- Birlikteki uygunluk belgeleri birlikte kayıtlı bir başvuru sahibine, genellikle ithalatçıya düzenlenir; belgelerin kimde olacağına erkenden karar verin.
- Rusça, gereken yerlerde Kazakça, Özbekçe, Azerbaycan Türkçesi ya da Gürcüce etiketler üretimden önce netleşmelidir.
- Kış koleksiyonlarını erken sipariş edin: dış giyim ve triko en uzun hazırlığı ister.
Orta Asya ve Kafkasya markaları neden Türkiye'de üretiyor
Türkiye bölgeye kara yollarıyla ve Almatı, Astana, Taşkent, Bişkek, Bakü ve Tiflis'e kısa uçuşlarla bağlıdır. Markalar numuneleri ve kumaşları yerinde görmek için İstanbul'a gelebilir; birçok Türk ekibi Rusça çalışır, bu yüzden brifler, numune yorumları ve belgeler kolayca takip edilir.
Bölgedeki birçok marka İstanbul'dan hazır mal alarak başlar, sonra kendi markasına geçer. Kendi modellerinizi ürettiğinizde kalıplar, kumaşlar ve etiketler sezondan sezona tutarlı kalır ve bir sonraki koleksiyonunuz sizin markanızı taşır.
Kazakistan, Kırgızistan ve Avrasya Ekonomik Birliği
Kazakistan ve Kırgızistan; Rusya, Belarus ve Ermenistan ile birlikte Avrasya Ekonomik Birliği üyesidir. Birliğin tek bir gümrük tarifesi ve birleşik teknik düzenlemeleri vardır, bu yüzden giyim kuralları üye ülkelerde büyük ölçüde aynıdır.
Giyim genellikle hafif sanayi ürünlerinin güvenliğine ilişkin TR CU 017/2011 teknik düzenlemesine girer; çocuk giyimi ise daha sıkı şartları olan ayrı bir düzenlemeyle, TR CU 007/2011 ile düzenlenir. Ürüne göre uygunluk, bir uygunluk beyanı ya da sertifikayla gösterilir. Bu belgeler akredite belgelendirme kuruluşları ve laboratuvarlar üzerinden, çoğu zaman numuneler test edildikten sonra düzenlenir.
Başvuru sahibi birlikte kayıtlı bir şirket ya da girişimci olmalıdır, bu genellikle ithalatçıdır. Uygunluk teyit edildikten sonra ürün EAC işaretini taşır. Bazı birlik ülkelerinde belirli giyim grupları için zorunlu dijital işaretleme de vardır ve satıştan önce her ürüne bir kod uygulanır. Bunun ürünlerinize uygulanıp uygulanmadığını müşavirinize sorun, çünkü etiketleri ve takvimi etkiler.
Özbekistan, Azerbaycan ve Gürcistan
Özbekistan Avrasya Ekonomik Birliği üyesi değildir; kendi ulusal uygunluk sistemi ve teknik kuralları vardır. Etiketlerin genellikle Özbekçe, çoğu zaman Rusça ile birlikte olması beklenir.
Azerbaycan'ın kendi gümrük kuralları ve standartları vardır, ürün bilgisinin Azerbaycan Türkçesiyle verilmesi beklenir. Gürcistan'ın Türkiye ile serbest ticaret anlaşması vardır; anlaşmanın menşe kurallarını karşılayan mallar doğru menşe belgesiyle bu anlaşmadan yararlanabilir, etiketlerin ise Gürcüce olması beklenir.
Her ülke kurallarını kendi takviminde günceller. Bu yüzden ilk sevkiyattan önce ürünlerinize ait güncel belge, sertifika ve etiket şartlarını varış ülkesindeki bir gümrük müşaviriyle teyit edin.
Kara, hava ve kombine güzergahlar
Düzenli siparişler için genellikle kara yolu seçilir. Tırlar Gürcistan'dan geçip Azerbaycan'a devam eder; Kazakistan, Özbekistan ve Kırgızistan'a giden yükler ise güzergaha ve o anki koşullara göre ya Hazar Denizi'ni feribotla geçer ya da İran üzerinden gider. Birçok kara sevkiyatı TIR sistemiyle yapılır, küçük siparişler ise parsiyel yük olarak aynı tırı paylaşabilir.
Hava kargo en hızlı ve en pahalı seçenektir. İstanbul'dan bölgenin büyük şehirlerine doğrudan kargo bağlantıları vardır ve markalar hava yolunu numune, lansman ve acil tekrar siparişler için kullanır. Büyük hacimler için bazı nakliye firmaları Orta Koridor üzerinde demir yolu ve deniz kombinasyonu sunar. Seçenekleri adil karşılaştırmak için gümrükleme dahil kapıdan kapıya fiyat isteyin.
Genellikle istenen belgeler
Kesin şartlar ülkeye ve ürüne göre değişir, ancak bölgeye giden bir giyim sevkiyatında genellikle şunlar gerekir.
- Ticari fatura: satıcı, alıcı, her modelin açık tanımı, elyaf içeriği, gümrük tarife kodu, miktarlar, değerler, para birimi, menşe ülke ve anlaşılan teslim şekli
- Çeki listesi: koli numaraları, her kolinin model, renk ve bedene göre içeriği, brüt ve net ağırlıklar
- Bir Türk ticaret odası üzerinden düzenlenen menşe şahadetnamesi ya da ticaret anlaşmasının istediği menşe belgesi
- Taşıma belgeleri: CMR hamule senedi, kara sevkiyatı için TIR karnesi ya da hava yolu konşimentosu
- Varış ülkesi için uygunluk belgeleri: birliğin uygunluk beyanı ya da sertifikası veya ithalatçı ülkenin ulusal belgeleri
Rusça ve yerel dilde etiket
Rusça bölge genelinde giyim etiketlerinde yaygın olarak kullanılır, ancak her zaman yeterli değildir. Kazakistan ürün bilgisini Kazakça ve Rusça ister; Özbekistan, Azerbaycan ve Gürcistan ise kendi resmi dillerini bekler. Birlik etiketlerinde genellikle ürün adı, elyaf içeriği, beden, bakım talimatı, üretici ve üretim ülkesi, ithalatçı, üretim tarihi ve EAC işareti yer alır.
Etiketler üretim sırasında dikilir ve sonradan değiştirmek pahalıdır. Seri üretim başlamadan önce metni, dilleri ve yerleşimi ithalatçınız ve müşavirinizle netleştirin, etiket provasını son numuneyle birlikte onaylayın.
Gümrük müşaviriyle çalışmak
Nakliye firması taşımayı ayarlar; gümrük müşaviri ithalat beyannamesini verir, malı sınıflandırır ve hangi vergi ve masrafların çıkacağını söyler. Birlik ülkelerinde müşavir ya da bir belgelendirme danışmanı, uygunluk beyanını veya sertifikayı ithalatçı adına da hazırlayabilir.
Teslim şeklini yazılı olarak belirleyin ve her ülkede ithalatçının kim olacağına karar verin. İlk sevkiyattan önce müşavirinize örnek fatura ve çeki listesi gönderin, ürünlerinizin ihtiyaç duyduğu belge, sertifika ve etiketleri teyit etmesini isteyin. Flame'de tasarım, kalıp, numune ve üretimin tamamı İstanbul'da kendi ekibimizde yapılır. Ticari faturayı, çeki listesini, menşe şahadetnamesi başvurusunu ve elyaf içeriği bilgilerini biz hazırlarız; belgelendirme kuruluşu isterse test için ek numune de göndeririz.
Sezonlar ve tekrar siparişler
Bölgede uzun ve soğuk bir kış, sıcak bir yaz vardır; bu yüzden markaların çoğunun iki güçlü sezonu olur. Dış giyim, kaban ve trikodan oluşan kış koleksiyonları en uzun hazırlığı ister, çünkü kumaş, dolgu ve testler zaman alır; bu koleksiyonları soğuklar gelmeden çok önce sipariş edin. İlkbahar koleksiyonları çoğu zaman mart ayındaki Nevruz'a yetiştirilir, düğünler ve kutlamalar ise davet giyiminin yıl boyu satılmasını sağlar.
Türkiye'de üretimin karşılığı en çok tekrar siparişlerde görülür. Onaylanan kalıplar arşivde kalır, böylece tekrar sipariş sıfırdan değil, anlaşılan kalıp ve kumaştan başlar. Uygunluk beyanı ya da sertifikası, geçerli olduğu sürece aynı ürünlerin tekrar sevkiyatlarını çoğu zaman kapsar ve bu tekrar siparişleri kolaylaştırır; yine de kapsamını müşavirinizle teyit edin.
Numune, ödeme ve ilk sipariş
Ekspres kuryeyle gönderilen numunelerle başlayın: kalıbı, kumaşı ve işçiliği kontrol edin, üretimin referansı olacak son numuneyi onaylayın. Birkaç modelle verilen ilk sipariş, ölçeği büyütmeden önce güzergahı, belgeleri ve müşteri tepkisini denemenizi sağlar.
Ödeme şartları üretimden önce kararlaştırılır. En yaygın yöntem banka havalesidir; çoğu zaman üretim öncesi bir avans, sevkiyat öncesi de kalan tutar ödenir. Fatura, sözleşme ve ödeme bilgilerinin birbirini tuttuğundan emin olun, çünkü bölgedeki bankalar her havalede belgeleri kontrol edebilir.